ابو القاسم سلطانى
154
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 2407 غازاياقى Falcaria vulgaris Bernh گياهى است 2 ساله ، به ارتفاع 70 - 30 سانتيمتر از خانواده Umbelliferae ، ساقه منشعب ، بدون كرك ، برگ تقريبا چرمى ، برگهاى ساقه سه بخشى يا شانهاى ، بدون كرك داراى دمبرگ ، گل سفيد ، كوچك ، مجتمع به صورت چتر ، ميوه پهن دراز ، به طول 4 - 1 ميليمتر ، فندقه ، ريشه دوكى شكل . محل رويش گياه : در مزارع ، حاشيه باغها به صورت علف هرز رويش دارد . در فيروزكوه ، ميانه ، خلخال ، سراب ، دشت مغان ، همدان ، اراك ، خمين ، درود ، بجنورد ، تربت حيدريه ، قزوين پراكندگى دارد . از برگهاى تازه و جوان گياه به صورت سبزى صحرائى استفاده مىشود . به فارسى آن را غازياقى ، غازاياقى و پنجه غازى مىنامند . با رجل الغراب يا پنجه غازى يا اطريلال طب سنتى اشتباه نشود . Code - 2410 آفتابى Farsetia jacquemontii Hook - f . Thoms آفتابى گياهى است يك ساله پوشيده از كرك از خانواده Cruciferae . برگها دراز و نوكتيز ، گلها صورتى مجتمع خوشهاى ، ميوه داراى 2 رديف دانهرنگ قهوهاى است . گياه در هند ، كراچى و جنوب غربى پاكستان و بلوچستان ايران رويش دارد . در هند و پاكستان از آن در رماتيسم استفاده مىشود . Code - 2413 فىجوا Feijoa sellowiana Berg . درختچهاى است كوچك ، زيبا ، هميشه سبز از خانواده Rubiaceaea بومى آرژانتين ، برزيل ، پاراگوئه و در چين و هند نيز رويش دارد . در ايران نيز در رامسر و تنكابن كاشته شده است . قسمت مورد استفاده آن ميوه درخت مىباشد كه خوراكى است . ميوه داراى ويتامين C و فيجويين Feijoine مىباشد و به صورت خام همچنين خيسانده ، مربا و عصاره مصرف مىشود . از ميوه به عنوان مشهى و منبع ويتامين C استفاده مىشود . Code - 2415 انجدان سياه Ferula assa - foetida L . مقدمه : قدما ذيل عنوان انجدان كه معرب انگدان پارسى است 2 نوع انجدان سياه و سفيد را شرح مىدهند كه ميوههاى مربوط به دو گياه مختلف مىباشد . انجدان سياه دانه ( ميوه ) هاى گياهى است با نام علمى آمده در صدر ، هرچند برخى از پزشكان سنتى اين نام را به برگ گياه نيز دادهاند بطورى كه در شرح اسماء چنين آمده است " اين نام به برگ درختچهاى كه صمغ